Πιστεύω ότι δεν υπάρχει κάτι καλύτερο για το ξεκίνημα μιας χρονιάς από την πρόταση για ένα βιβλίο: «Η Ιδέα της Ευρώπης» του Τζώρτζ Στάινερ των εκδόσεων Δώμα είναι νομίζω βιβλίο κατάλληλο για μια τέτοια σύσταση, επειδή λύνει περισσότερα από ένα προβλήματα της μετα-χριστουγεννιάτικης αναγνωστικής περιόδου: Είναι σύντομο, επομένως δεν επιβαρύνει όσους από εμάς χρησιμοποίησαν τις μέρες της γιορτινής σχόλης για να καλύψουν δυσθεώρητους αναγνωστικούς στόχους μιας ολόκληρης χρονιάς που πέρασε. Διαβάζεται εύκολα, επομένως δεν χρειάζεται τις ιδανικές συνθήκες γραφείου ή πολυθρόνας – ένα καφέ αρκεί. Ταυτόχρονα όμως κάθε σελίδα του είναι σημαντική και δίνει αφορμή για σκέψεις και περαιτέρω έρευνα σε όποιον θέλει να ασχοληθεί, επομένως δεν μας τρώει πολύτιμο χρόνο. Τέλος, τα «εκδοτικά» του είναι εξαιρετικά, τόσο όσον αφορά την μετάφραση (από τα αγγλικά, όμως και η απόδοση των γερμανικών και γαλλικών όρων είναι μια χαρά), όσο και σε σχέση με το εξώφυλλο, το χαρτί, την γραμματοσειρά και το στήσιμο της σελίδας, που κάνουν ευχάριστη την ανάγνωση (κάτι που δεν συνέβη, για παράδειγμα, στον δικό μου εορταστικό αναγνωστικό στόχο, του Art of the 20th Century της Taschen, βλ. παρακάτω).

 

Το βιβλίο είναι ουσιαστικά μια διάλεξη του 2004 για, όπως ακριβώς υπόσχεται ο τίτλος του (πράγμα όχι πάντα αυτονόητο), την ιδέα της Ευρώπης. Για εμένα είναι η ιδανική διάλεξη: Λιτή, κοφτή, με γρήγορες εναλλαγές και σαφή προορισμό. Ο ομιλητής δεν πλατειάζει, δεν εξυπνακίζει, είναι γνώστης του αντικειμένου του, αλλά και των εγγενών περιορισμών τόσο του θέματος που επέλεξε αλλά και του ιδίου (ούτε αυτό πράγμα αυτονόητο, δείτε για παράδειγμα έναν ιστορικό που το παίζει νομικός, θεωρητικός του management και γω δεν ξέρω τι άλλο).

 

Ο συγγραφέας, που φυσικά δεν χρειάζεται συστάσεις, εμφανώς αγαπά την ιδέα της Ευρώπης, έχει σκεφτεί γι αυτήν και προσπαθεί να την βελτιώσει. Η διάλεξη δεν είναι επιστημονική, το βιβλίο πιο πολύ διαβάζεται ως δοκίμιο, οι ιδέες του είναι πράγματα που καθένας μας έχει ή μπορεί να σκεφτεί. Όμως, ο συγγραφέας τις συγκεντρώνει , τις αναδεικνύει και τους δίνει κατεύθυνση, και γι αυτό η προσφορά του είναι ανεκτίμητη.

 

Το βιβλίο είναι σύντομο και απλό, επομένως εκτεταμένη παρουσίαση δεν νοείται. Ας μου επιτρέψετε, παρακαλώ, μια μόνο άσκηση αντιγραφής-επικόλλησης (copy-paste), που δίνει την ουσία του (και που γίνεται και για λόγους σκοπιμότητας, επειδή με ενδιαφέρει μια τόσο καλή ανάλυση να είναι ευρετηριασμένη ηλεκτρονικά από τις μηχανές αναζήτησης):

 

«Πέντε αξιώματα για να ορίσουμε την Ευρώπη: το καφενείο, το τοπίο σε προσπελάσιμη, ανθρώπινη κλίμακα, οι δρόμοι και οι πλατείες που φέρουν ονόματα πολιτικών, επιστημόνων, καλλιτεχνών, συγγραφέων του παρελθόντος, η διττή μας καταγωγή από την Αθήνα και την Ιερουσαλήμ, και, τέλος, εκείνη η αγωνία μας για ένα τελικό κεφάλαιο».

 

Προσωπική Σημείωση 1: Μερικές φορές, όταν διαβάζεις εντελώς διαφορετικά πράγματα μεταξύ τους, η ζωή σου κάνει μερικά δώρα. Ο αναγνωστικός στόχος μου των εορτών ήταν να διαβάσω το Art of the 20th Century της Taschen (μου βγήκαν τα μάτια με τα «εκδοτικά» του, γι αυτό εκτίμησα δεόντως την προσπάθεια του Έλληνα εκδότη παραπάνω). Καθώς λοιπόν ένα από τα σημεία που επισημαίνει ο Στάινερ ότι ξεχωρίζει την Ευρώπη από τις ΗΠΑ είναι η μνήμη (στην Ευρώπη δίνουμε ιστορικά ονόματα σε δρόμους και πλατείες ενώ οι Αμερικανοί δεν θέλουν να θυμούνται), φανταστείτε την έκπληξή μου όταν έπεσα πάνω στον Andy Warhol και στο «μανιφέστο» του, «I have no memory. Every day is a new day because I can’t remember the day before. Every minute is like the first minute in my life» (σελ. 323 του πρώτου τόμου).

 

Προσωπική Σημείωση 2: Ταυτόχρονα, κάθε χρόνο στις γιορτές χαίρομαι να διαβάζω το Christmas Issue του Economist, ο οποίος όμως πλέον έχει μετακομίσει προς φιλελεφτ / libeleft μεριά. Ένα από τα άρθρα του είναι για την Αφρική, για τον πολιτισμό της κατά τον Μεσαίωνα, και για τους κακούς Ευρωπαίους που όχι μόνο την εκμεταλλεύτηκαν αλλά αρνούνται κιόλας να της αναγνωρίσουν την πραγματική της αξία κλπ κλπ, όλα βγαλμένα από woke επιστήμη. Στεναχωρήθηκα, όμως λίγες μέρες αργότερα ο Στάινερ μου πρόσφερε την καλύτερη απάντηση – μέσω Ηροδότου: «Ο Ηρόδοτος έθεσε το εξής ερώτημα: «Κάθε χρόνο στέλνουμε τα πλοία μας με κίνδυνο ζωής και με πολύ μεγάλο κόστος στην Αφρική για να ρωτήσουν: Ποιοι είστε; Ποιοι είναι οι νόμοι σας; Ποια είναι η γλώσσα σας; Αλλά αυτοί ποτέ δεν έστειλαν ούτε ένα πλοίο για να ρωτήσουν εμάς». Καμία πολιτική ορθότητα και κανένας φιλελευθερισμός του συρμού δεν μπορεί να ακυρώσει τούτο το ερώτημα».

 

Σχετικά Άρθρα

Οι ναζί, το Μάνατζμεντ και η αριστερή ουτοπία του Johann Chapoutot («Ελεύθερος να Υπακούς», εκδόσεις Άγρα)

Οι ναζί, το Μάνατζμεντ και η αριστερή ουτοπία του Johann Chapoutot («Ελεύθερος να Υπακούς», εκδόσεις Άγρα)

Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Άγρα το βιβλίο «Ελεύθερος να Υπακούς: Το Management από το Ναζισμό μέχρι Σήμερα» του Johann Chapoutot. Το βιβλίο δεν μπορώ να το προτείνω σε κανέναν για τους λόγους που θα αναφέρω αμέσως παρακάτω. Ο μόνος τρόπος να μην θεωρήσει ο αναγνώστης ότι έχασε εντελώς το χρόνο του και τα χρήματά του είναι να το αντιμετωπίσει ως αντι-παράδειγμα: Αντι-παράδειγμα, ώστε να καταλάβει με πρακτικό τρόπο γιατί ένας συγγραφέας δεν πρέπει να μπλέκεται με επιστήμες που δεν γνωρίζει (και δεν συμπαθεί), δεν πρέπει να καταφεύγει σε εντυπωσιακούς τίτλους που όμως δεν δικαιολογούνται από το κείμενο που ακολουθεί, και, κυρίως, γιατί δεν πρέπει να χρησιμοποιεί το βήμα που του δίνει η απέχθεια όλων μας προς τους ναζί ώστε, έμμεσα, να προπαγανδίσει τις αριστερές του ιδέες – ή, καλύτερα, ιδεοληψίες.

read more
Δύο σκέψεις με αφορμή «Το Ελληνικό Όνειρο» του Στάθη Καλύβα…ώστε η «προσευχή του στο μέλλον» να εισακουστεί

Δύο σκέψεις με αφορμή «Το Ελληνικό Όνειρο» του Στάθη Καλύβα
…ώστε η «προσευχή του στο μέλλον» να εισακουστεί

Τα τελευταία χρόνια ένα νέο αφήγημα για την Ελλάδα αναπτύσσεται, που θα ονόμαζα το «αφήγημα της κανονικότητας». Είναι ένα αφήγημα αντίθετο με την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, δηλαδή μιας χώρας-παρωδίας της Δύσης, μιας καθυστερημένης και οπισθοδρομικής Ελλάδας, χτυπημένης από τη μοίρα της και έρμαιο των κακών ξένων που διαρκώς συνωμοτούν εναντίον της. Το νέο αφήγημα λέει ότι η Ελλάδα δεν είναι καθόλου διαφορετική από μια συνηθισμένη δυτική χώρα. Η Ελλάδα είναι πλήρως ενταγμένη στα ιδεολογικά ρεύματα και τα προβλήματα της εποχής και της γειτονιάς της. Σήμερα, 200 χρόνια από τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, μπορεί να κοιτά υπερήφανα όλα όσα, καθόλου ευκαταφρόνητα και αυτονόητα, πέτυχε. Το νέο αφήγημα νομίζω ότι ξεκίνησε με τα «Κακομαθημένα Παιδιά της Ιστορίας» του Κωστή το 2013 και συνεχίστηκε με τα «Καταστροφές και θρίαμβοι» του Καλύβα το 2015, το «Ελλάδα: Μια Χώρα Παραδόξως Νεωτερική» του Βούλγαρη το 2019, το «Ελλάδα: Βιογραφία ενός Σύγχρονου Έθνους» του Μπίτον το 2020, και ακόμα πιο πρόσφατα συνοψίζεται με εύληπτο και απλό τρόπο στο «Το Ελληνικό Όνειρο» που εκδόθηκε μόλις πριν λίγους μήνες, με συγγραφέα πάλι τον Καλύβα.

read more
Η πιο ωραία μας μέρα, είναι η όγδοη μέρα

Η πιο ωραία μας μέρα, είναι η όγδοη μέρα

Αφορμή να το διαβάσω [Κατσιάρας Α/Βαμβουνάκη Μ, Όταν ο Θεός Πεθαίνει – Μια Συζήτηση, εκδόσεις Αρμός] τώρα μου έδωσε κυρίως το γεγονός ότι η Εκκλησία βρίσκεται για μια ακόμα φορά υπό διωγμό και εκτίθεται από βαθειά θρησκόληπτους. Σκοπός μου δεν είναι να κάνω παρουσίαση του βιβλίου, πολλώ δε μάλλον να προσηλυτίσω κάποιον. Σκοπός μου είναι να αφήσω κάποιον που την εκπροσωπεί να «μιλήσει» ο ίδιος για αυτή. Μέσα από τη σκέψη του κ. Κατσιάρα να δώσω τόσο στους διώκτες της όσο και στους βαθειά θρησκόληπτους να καταλάβουν τι πραγματικά είναι Εκκλησία και όχι τι λανθασμένα νομίζουν ότι είναι. Αν είναι να την κατακρίνουν ή να την εκθέτουν, ας έχουν τουλάχιστον την γνώση για το τι είναι και εκπροσωπεί. Αλλά πάλι ίσως να «είναι βολικότερο να ασχολείται κανείς με το καρφάκι που βρίσκεται στο μάτι του συνανθρώπου παρά με το δοκάρι που φράσσει το δικό του μάτι».

read more

Γράψου στη λίστα φίλων!

Ακολουθήστε μας