Οι συνέπειες από την ύφεση την οποία προκαλεί η παγκόσμια κρίση, θα είναι σημαντικές για όλους. Όλοι  ανεξαιρέτως θα πληγούν οικονομικά από αυτήν. Τα ερωτήματα είναι τεράστια όσον αφορά την επόμενη μέρα. Και το κυριότερο ερώτημα, είναι με ποιον τρόπο θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση και θα επιταχυνθεί η ανάπτυξη στο πολύ άμεσο μέλλον.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως, όταν θα έχει τελειώσει ο εφιάλτης της επέλασης της πανδημίας του κορωνοϊού τίποτε δεν θα είναι ίδιο όπως ήταν πριν. Η ελπίδα μας είναι ότι αργά ή γρήγορα η επιδημία θα τεθεί υπό έλεγχο και οι συνέπειες δεν θα είναι καταστροφικές.

Όταν ο κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή θα έχει περιοριστεί μοιραία η συζήτηση θα επικεντρωθεί στις οικονομικές επιπτώσεις. Προφανώς δεν γνωρίζουμε τη διάρκεια και την εξέλιξη της επιδημίας. Οι άμεσες αρνητικές συνέπειες είναι πολλές. Οι χιλιάδες ανθρώπινες ζωές, οι οποίες έχουν ήδη χαθεί, η «περιπέτεια» την οποία υφίστανται και θα υποστούν τα εκατομμύρια των ανθρώπων οι οποίοι νοσούν από τον ιό, όπως και οι ανυπολόγιστες οικονομικές ζημιές, τις οποίες καταγράφουν οι διεθνείς χρηματαγορές και οι περισσότεροι κλάδοι της οικονομικής δραστηριότητας.

Ένα κείμενο με προβληματισμούς και σκέψεις μοιάζει πολύ αδύναμο για να περιγράψει και να εξερευνήσει τα «αχαρτογράφητα ύδατα» στα οποία καλούμαστε να πλοηγηθούμε όλοι μας. Μόνον ερωτήματα και προβληματισμούς μπορεί να διατυπώσει. Πολύ δύσκολα ερωτήματα, τα οποία μάλλον θα αργήσουν να απαντηθούν.

Δεν υπάρχει καμία ασφαλής πρόβλεψη παρά μονό υποθετικά σενάρια. Σενάρια δυσμενή και σενάρια λιγότερο απαισιόδοξα… Ο συθέμελος κλονισμός της οικονομίας είναι αναμφισβήτητος και σε περίπτωση που οι σημερινές συνθήκες επεκταθούν χρονικά, πέραν των επόμενων τριών μηνών, τότε η βλάβη σε μεγάλο βαθμό θα είναι μη αναστρέψιμη.

Το πρώτα θύματα στην οικονομία σήμερα είναι εταιρείες και οι χρηματαγορές, για τους εξής λόγους: Είτε επειδή δεν υφίσταται καταναλωτικό ενδιαφέρον από τους πελάτες τους είτε δεν έχουν δυνατότητα να παράγουν. Ο αεροπορικές μεταφορές, ο τουρισμός, η ακτοπλοΐα, η παιδεία, το εμπόριο, ο κατασκευαστικός κλάδος είναι κλάδοι οι οποίοι πλήττονται άμεσα και σφοδρότατα. Η ανασφάλεια, οι δυσοίωνες προβλέψεις, ο φόβος και η απροσδιόριστη διάρκεια, οδηγούν τις αγορές χρήματος, εμπορευμάτων και τίτλων σε κάθετη πτώση. Το μέγεθος των ζημιών είναι απροσδιόριστο, με δεδομένο ότι διανύουμε το αρχικό στάδιο.

Η οικονομία σήμερα βρίσκεται αναμφισβήτητα σε κατάσταση σοκ. Τα προϋπολογισμένα έσοδα για εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις, αποτελούν παρελθόν, και όταν ξαναλειτουργήσουν, όσες θα είναι σε θέση, είναι πραγματικά άγνωστο αν θα υφίσταται ακόμη αγορά για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Εκτίμηση μας είναι ότι, στο ορατό μέλλον, η καταναλωτική συμπεριφορά του κοινού θα έχει αλλάξει δραματικά με συνέπεια να μην υπάρχει αντικείμενο για πολλές επιχειρήσεις.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί ο χρόνος ομαλοποίησης και ανάκαμψης της αγοράς του τουρισμού, της εστίασης, της λιανικής, των υπηρεσιών, των αυτοκινήτων, της κτηματαγοράς.

Η νέα κρίση βρίσκει δυστυχώς τη χώρα μας εξουθενωμένη και αποδυναμωμένη μετά από δέκα χρόνια κρίσης και σκληρής λιτότητας. Το ζήτημα προφανώς και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο από την Ελληνική κυβέρνηση και τις ελληνικές τράπεζες. Πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες και αποφάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Το πρόβλημα σαφώς δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.

Θα ήταν πολύ σημαντικό να αντιληφθεί η Ευρώπη, ότι οι άτολμες αποφάσεις και τα λάθη της προηγούμενης δεκαετίας, τα οποία χωρίς αμφιβολία έχουν σημαντική συμμετοχή και επίδραση στην τραγική σημερινή εικόνα. Ενδεικτικά αναφέρω την εμμονική στάση για διαρκή λιτότητα και πλεονάσματα, η οποία «διέλυσε» συστήματα υγείας, τα οποία σήμερα προφανώς αδυνατούν να ανταποκριθούν στο ρολό τους. Η Ιταλία δυστυχώς , θα είναι για πολλά χρόνια το παράδειγμα προς αποφυγήν των εμμονικών επιλογών της Ενωμένης Ευρώπης.

Οι Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και ο SSM, οφείλουν να αναλάβουν σοβαρές και αποτελεσματικές πρωτοβουλίες και να δώσουν λύσεις. Η αξιολόγηση των πρώτων χρηματοοικονομικών δράσεων είναι πως βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο.

Η επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί αν δεν υπάρξει απόφαση για ρεαλιστική διαχείριση των δανείων και των χρεών των νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Τα μέτρα που έχουν ληφθεί και θα ληφθούν θα πρέπει να δίνουν λύσεις επί της ουσίας. Για να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα πρέπει να αναληφθούν πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες από το κράτος και τον τραπεζικό τομέα. Η μέχρι σήμερα αντιμετώπιση με μεθόδους όπως «μακιγιαρίσματα των οικονομικών μεγεθών», με «τηλεφωνικές οχλήσεις» , με το «κρύψιμο του προβλήματος κάτω από χαλί», την κατά το δοκούν χρήση της στατιστικής και την «μετάθεση του προβλήματος στο μέλλον και σε άλλους», έχει ως αποτέλεσμα, για μια ακόμη φορά, την απασφάλιση μιας χρηματοοικονομικής βόμβας, την οποία πρέπει όλοι να προσπαθήσουμε να «εξουδετερώσουμε».

Οι συνέπειες από την ύφεση την οποία προκαλεί η παγκόσμια κρίση θα είναι σημαντικές για όλους. Όλοι ανεξαιρέτως θα πληγούν οικονομικά από αυτήν. Τα ερωτήματα είναι τεράστια όσον αφορά την επόμενη μέρα. Και το κυριότερο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση και θα επιταχυνθεί η ανάπτυξη στο πολύ άμεσο μέλλον.

Είναι μια δύσκολη άσκηση και η θέση των κυβερνήσεων θα γίνει δυσκολότερη όταν ο κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή θα έχει περιοριστεί, οπότε οι οικονομικές συνέπειες θα βρεθούν την κορυφή του ενδιαφέροντος και του προβληματισμού των πολιτών.

Μέχρι τότε… ακολουθούμε τις οδηγίες των ειδικών… και μένουμε σπίτι.

 

** Ο Γιάννης Στάθης εργάσθηκε ως ανώτατο στέλεχος στον τραπεζικό τομέα. Είναι χρηματοοικονομικός σύμβουλος επιχειρήσεων και αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Οικονομικών Διευθυντών **

.

Σχετικά Άρθρα

Οι Έλληνες είναι ένας πολύ εργατικός λαός, που τον έχει συνθλίψει η πρωτόγονη οικονομία του

Οι Έλληνες είναι ένας πολύ εργατικός λαός, που τον έχει συνθλίψει η πρωτόγονη οικονομία του

To έλλειμμα ανταγωνιστικότητας και εξωστρέφειας οφείλεται στην έλλειψη κεφαλαίων για επένδυση σε branding και απόκτηση μεριδίου αγοράς, χαμηλή καινοτομικότητα προϊόντων, μικρό όγκο παραγωγής ανά προϊόν και περιορισμένα footprints στις ξένες αγορές.
Τα ανωτέρω προβλήματα έρχεται να επιβεβαιώσει και πρόσφατη δημοσίευση στοιχείων του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο, από τα οποία προκύπτει πως οι ελληνικές εξαγωγές ελαιόλαδου έχουν υποχωρήσει στην τέταρτη θέση, με τις τρεις πρώτες να τις καταλαμβάνουν η Ισπανία και η Ιταλία, βασικοί παραγωγοί ελαιόλαδου, και η Γερμανία που δεν έχει παράδοση στο συγκεκριμένο προϊόν. Και εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς, που στο καλό βρίσκουν οι Γερμανοί το ελαιόλαδο! Προφανώς, επειδή οι Έλληνες παραγωγοί, δεν μπορούν να ελέγξουν μεγάλες αγορές, οι Γερμανοί το αγοράζουν σε τιμές χονδρικής από την Ελλάδα και δίνοντας του υπεραξία το εξάγουν σε αγορές που ελέγχουν αυτοί.

read more
Στο όνομα της ισότητας

Στο όνομα της ισότητας

Απέχω παρασάγγας από τον κομμουνισμό ή και σοσιαλισμό που τον θεωρώ μια βάναυση προσπάθεια να επιβάλλει την ισότητα στους ανθρώπους. Ανέκαθεν είχα την πίστη ότι η ισότητα πάει κόντρα στην ανθρώπινη φύση, για τον απλούστατο λόγο ότι οι άνθρωποι δεν γεννιούνται ίσοι αλλά διαφορετικοί ο ένας από τον άλλο. Για να μην πάω μακριά, εγώ και η αδερφή μου, για παράδειγμα, είμαστε διαφορετικοί. Η αδερφή μου είναι ήσυχη και μετρημένη, ενώ εγώ ορμητικός και φασαριόζος. Διαφέρω, όμως, και με πολλούς άλλους ανθρώπους που διαθέτουν ταλέντα που δεν διαθέτω εγώ. Η Ρωσίδα μυθιστοριογράφος, φιλόσοφος, θεατρική και κινηματογραφική σεναριογράφο, Άυν Ραντ, στο Ο Άτλας Επαναστάτησε το πάει ακόμα πιο βαθιά. Χαρακτηριστικά γράφει: «Δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό στη ζωή από το πόσο καλός είσαι στη δουλειά σου. Μόνο αυτό. Εκεί στηρίζονται κι όλα τα άλλα. Η επαγγελματική ικανότητα είναι το μοναδικό μέτρο της ανθρώπινης αξίας. Όλοι αυτοί οι ηθικοί κώδικες που προσπαθούν να μας φυτέψουν στο μυαλό δεν είναι παρά κάλπικο χρήμα, που μας προσφέρουν σε αφθονία για να μαδήσουν το όραμα και τις ικανότητες μας. Μόνο ένα ηθικό σύστημα που αναδεικνύει τον πιο ικανό έχει αξία, αυτός είναι ο χρυσός κανόνας».

read more
Η εθνική μας μοναξιά

Η εθνική μας μοναξιά

Με αυτά και με αυτά φτάσαμε στο σημείο της θεοποίησης της επιστήμης, επικοινωνίας και των ιδεολογιών. Ξαφνικά κάποιοι απέκτησαν άρτια επιστημονική κατάρτιση σε θέματα ιστορίας, κορονοϊού και όχι μόνο, άλλοι μπέρδεψαν τον θεσμικό τους ρόλο με τον κοινωνικό ακτιβισμό και κάποιοι βάζουν την επικοινωνία πάνω από την πολιτική. Όσο και αν επισκιάζονται τα δύσκολα που έχουμε μπροστά μας από την ομολογουμένως πολύ αποτελεσματική διαχείριση της κυβέρνησης τόσο της πανδημίας όσο και των τουρκικών προκλήσεων στον Έβρο, με όλα τα παραπάνω αντιλαμβάνομαι ότι το μήνυμα, άλλοτε για την επιστήμη, άλλοτε για τον μαρξισμό-διεθνισμό και άλλοτε για τον φιλελευθερισμό-οικουμενισμό, είναι ότι κάποιοι τα έχουν αναγάγει σε «θρησκεία». Και όσοι τα υποστηρίζουν και εκφράζουν μένουν αλώβητοι. Δεν κρίνονται και φυσικά δεν δέχονται και συνέπειες. Εξού και η θεοποίηση τους. Η ελληνική κυβέρνηση, αφενός δεν τα προκαλεί, αφετέρου, όμως, είναι εκείνη που επέλεξε τα πρόσωπα και σε πολλές περιπτώσεις ενθαρρύνει τις επιλογές και πράξεις τους με την απουσία και ενίοτε και παρουσία της.

read more

Γράψου στη λίστα φίλων!

Ακολουθήστε μας