Οι συνέπειες από την ύφεση την οποία προκαλεί η παγκόσμια κρίση, θα είναι σημαντικές για όλους. Όλοι  ανεξαιρέτως θα πληγούν οικονομικά από αυτήν. Τα ερωτήματα είναι τεράστια όσον αφορά την επόμενη μέρα. Και το κυριότερο ερώτημα, είναι με ποιον τρόπο θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση και θα επιταχυνθεί η ανάπτυξη στο πολύ άμεσο μέλλον.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως, όταν θα έχει τελειώσει ο εφιάλτης της επέλασης της πανδημίας του κορωνοϊού τίποτε δεν θα είναι ίδιο όπως ήταν πριν. Η ελπίδα μας είναι ότι αργά ή γρήγορα η επιδημία θα τεθεί υπό έλεγχο και οι συνέπειες δεν θα είναι καταστροφικές.

Όταν ο κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή θα έχει περιοριστεί μοιραία η συζήτηση θα επικεντρωθεί στις οικονομικές επιπτώσεις. Προφανώς δεν γνωρίζουμε τη διάρκεια και την εξέλιξη της επιδημίας. Οι άμεσες αρνητικές συνέπειες είναι πολλές. Οι χιλιάδες ανθρώπινες ζωές, οι οποίες έχουν ήδη χαθεί, η «περιπέτεια» την οποία υφίστανται και θα υποστούν τα εκατομμύρια των ανθρώπων οι οποίοι νοσούν από τον ιό, όπως και οι ανυπολόγιστες οικονομικές ζημιές, τις οποίες καταγράφουν οι διεθνείς χρηματαγορές και οι περισσότεροι κλάδοι της οικονομικής δραστηριότητας.

Ένα κείμενο με προβληματισμούς και σκέψεις μοιάζει πολύ αδύναμο για να περιγράψει και να εξερευνήσει τα «αχαρτογράφητα ύδατα» στα οποία καλούμαστε να πλοηγηθούμε όλοι μας. Μόνον ερωτήματα και προβληματισμούς μπορεί να διατυπώσει. Πολύ δύσκολα ερωτήματα, τα οποία μάλλον θα αργήσουν να απαντηθούν.

Δεν υπάρχει καμία ασφαλής πρόβλεψη παρά μονό υποθετικά σενάρια. Σενάρια δυσμενή και σενάρια λιγότερο απαισιόδοξα… Ο συθέμελος κλονισμός της οικονομίας είναι αναμφισβήτητος και σε περίπτωση που οι σημερινές συνθήκες επεκταθούν χρονικά, πέραν των επόμενων τριών μηνών, τότε η βλάβη σε μεγάλο βαθμό θα είναι μη αναστρέψιμη.

Το πρώτα θύματα στην οικονομία σήμερα είναι εταιρείες και οι χρηματαγορές, για τους εξής λόγους: Είτε επειδή δεν υφίσταται καταναλωτικό ενδιαφέρον από τους πελάτες τους είτε δεν έχουν δυνατότητα να παράγουν. Ο αεροπορικές μεταφορές, ο τουρισμός, η ακτοπλοΐα, η παιδεία, το εμπόριο, ο κατασκευαστικός κλάδος είναι κλάδοι οι οποίοι πλήττονται άμεσα και σφοδρότατα. Η ανασφάλεια, οι δυσοίωνες προβλέψεις, ο φόβος και η απροσδιόριστη διάρκεια, οδηγούν τις αγορές χρήματος, εμπορευμάτων και τίτλων σε κάθετη πτώση. Το μέγεθος των ζημιών είναι απροσδιόριστο, με δεδομένο ότι διανύουμε το αρχικό στάδιο.

Η οικονομία σήμερα βρίσκεται αναμφισβήτητα σε κατάσταση σοκ. Τα προϋπολογισμένα έσοδα για εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις, αποτελούν παρελθόν, και όταν ξαναλειτουργήσουν, όσες θα είναι σε θέση, είναι πραγματικά άγνωστο αν θα υφίσταται ακόμη αγορά για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Εκτίμηση μας είναι ότι, στο ορατό μέλλον, η καταναλωτική συμπεριφορά του κοινού θα έχει αλλάξει δραματικά με συνέπεια να μην υπάρχει αντικείμενο για πολλές επιχειρήσεις.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί ο χρόνος ομαλοποίησης και ανάκαμψης της αγοράς του τουρισμού, της εστίασης, της λιανικής, των υπηρεσιών, των αυτοκινήτων, της κτηματαγοράς.

Η νέα κρίση βρίσκει δυστυχώς τη χώρα μας εξουθενωμένη και αποδυναμωμένη μετά από δέκα χρόνια κρίσης και σκληρής λιτότητας. Το ζήτημα προφανώς και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο από την Ελληνική κυβέρνηση και τις ελληνικές τράπεζες. Πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες και αποφάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Το πρόβλημα σαφώς δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.

Θα ήταν πολύ σημαντικό να αντιληφθεί η Ευρώπη, ότι οι άτολμες αποφάσεις και τα λάθη της προηγούμενης δεκαετίας, τα οποία χωρίς αμφιβολία έχουν σημαντική συμμετοχή και επίδραση στην τραγική σημερινή εικόνα. Ενδεικτικά αναφέρω την εμμονική στάση για διαρκή λιτότητα και πλεονάσματα, η οποία «διέλυσε» συστήματα υγείας, τα οποία σήμερα προφανώς αδυνατούν να ανταποκριθούν στο ρολό τους. Η Ιταλία δυστυχώς , θα είναι για πολλά χρόνια το παράδειγμα προς αποφυγήν των εμμονικών επιλογών της Ενωμένης Ευρώπης.

Οι Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και ο SSM, οφείλουν να αναλάβουν σοβαρές και αποτελεσματικές πρωτοβουλίες και να δώσουν λύσεις. Η αξιολόγηση των πρώτων χρηματοοικονομικών δράσεων είναι πως βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο.

Η επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί αν δεν υπάρξει απόφαση για ρεαλιστική διαχείριση των δανείων και των χρεών των νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Τα μέτρα που έχουν ληφθεί και θα ληφθούν θα πρέπει να δίνουν λύσεις επί της ουσίας. Για να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα πρέπει να αναληφθούν πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες από το κράτος και τον τραπεζικό τομέα. Η μέχρι σήμερα αντιμετώπιση με μεθόδους όπως «μακιγιαρίσματα των οικονομικών μεγεθών», με «τηλεφωνικές οχλήσεις» , με το «κρύψιμο του προβλήματος κάτω από χαλί», την κατά το δοκούν χρήση της στατιστικής και την «μετάθεση του προβλήματος στο μέλλον και σε άλλους», έχει ως αποτέλεσμα, για μια ακόμη φορά, την απασφάλιση μιας χρηματοοικονομικής βόμβας, την οποία πρέπει όλοι να προσπαθήσουμε να «εξουδετερώσουμε».

Οι συνέπειες από την ύφεση την οποία προκαλεί η παγκόσμια κρίση θα είναι σημαντικές για όλους. Όλοι ανεξαιρέτως θα πληγούν οικονομικά από αυτήν. Τα ερωτήματα είναι τεράστια όσον αφορά την επόμενη μέρα. Και το κυριότερο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση και θα επιταχυνθεί η ανάπτυξη στο πολύ άμεσο μέλλον.

Είναι μια δύσκολη άσκηση και η θέση των κυβερνήσεων θα γίνει δυσκολότερη όταν ο κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή θα έχει περιοριστεί, οπότε οι οικονομικές συνέπειες θα βρεθούν την κορυφή του ενδιαφέροντος και του προβληματισμού των πολιτών.

Μέχρι τότε… ακολουθούμε τις οδηγίες των ειδικών… και μένουμε σπίτι.

 

** Ο Γιάννης Στάθης εργάσθηκε ως ανώτατο στέλεχος στον τραπεζικό τομέα. Είναι χρηματοοικονομικός σύμβουλος επιχειρήσεων και αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Οικονομικών Διευθυντών **

.

Σχετικά Άρθρα

Οι Έλληνες ενώνουν το τίποτα με το πουθενά

Οι Έλληνες ενώνουν το τίποτα με το πουθενά

Η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να προχωρήσει με μεγαλύτερη ένταση τις ιδιωτικοποιήσεις, πέραν του εκσυγχρονισμού – το αποτέλεσμα του εκσυγχρονισμού άνευ, όμως, μεταρρυθμίσεων το βιώσαμε και πρόσφατα με τις καταστροφικές πυρκαγιές – να ξεκινήσει και τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις του δημοσίου τομέα και ΟΤΑ, και επιτέλους να εξυγιάνει το τραπεζικό σύστημα. Με τις παραπάνω προβλέψεις και σημερινή δυσμενή πραγματικότητα, η ελληνική οικονομία, χωρίς αυτά, είναι αναπόφευκτο πως θα δει υψηλότερα επιτόκια και χαμηλότερη ανάπτυξη και πιθανότατα συνθήκες στασιμοπληθωρισμού. Το «οι Έλληνες ενώνουν το τίποτα με το πουθενά» δεν φαντάζει άλλωστε και πολύ μακρινό.

read more
Πως μια ατεκμηρίωτη έρευνα, μια ερευνήτρια στο Γκέτεμποργκ, και το Inside Story θέλουν να μας πείσουν ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα πάει «με την όπισθεν»

Πως μια ατεκμηρίωτη έρευνα, μια ερευνήτρια στο Γκέτεμποργκ, και το Inside Story θέλουν να μας πείσουν ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα πάει «με την όπισθεν»

Διάβασα με περιέργεια το άρθρο του Inside Story, «Με την όπισθεν η δημοκρατία στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της πανδημίας». Σε αυτό η δημοσιογράφος αναρωτιέται αν «μπορεί να ανταποκριθεί η χώρα αποτελεσματικά στην κρίση του κορονοϊού χωρίς να υπονομεύσει την ελευθερία των πολιτών, τα δημοκρατικά κεκτημένα και τα ανθρώπινα δικαιώματα», και μας πληροφορεί ότι «ένα σουηδικό ερευνητικό ινστιτούτο την κατέταξε στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης». Παραξενεύτηκα, είναι η αλήθεια. Από όσο έχω ο ίδιος δει και ζήσει, τα μέτρα στην Ελλάδα δεν διέφεραν σε τίποτα από εκείνα των υπόλοιπων Ευρωπαίων. Γιατί, επομένως, στον χάρτη παρουσιαζόμαστε εμείς μωβ και οι Γερμανοί πράσινοι;

read more
Αυθυποβολή, νευρώσεις και διαστροφές

Αυθυποβολή, νευρώσεις και διαστροφές

Από την άλλη, ο Francis Fukuyama ισχυρίζεται πως η εθνική κουλτούρα κάθε λαού ασκεί διακριτική αλλά πολύ αποφασιστική επιρροή στο μέγεθος των εταιρειών. Και εμείς δεν έχουμε να επιδείξουμε παρά μόνο οικογενειακές, στο σύνολο τους, επιχειρήσεις, με έντονα στοιχεία εσωστρέφειας και διαχρονική τους αδυναμία την απαλλαγή της σχέσης τους με και από το κράτος. Ακόμη και αυτές που θεωρούνται μεγάλες, για τα ελληνικά δεδομένα, αποτελούν μεσαίες ή μικρές σε σύγκριση με τις αντίστοιχες της παγκόσμιας αγοράς. Η δε μεταποιητική βιομηχανία περιορίζεται, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, στους κλάδους της κλωστοϋφαντουργίας, μεταλλουργίας, ορυκτέλαιων πετρελαίου, φαρμάκου, χαλυβουργίας και τροφίμων και ποτών. Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ, στο σύνολο της η συμβολή της βρίσκεται περίπου στο 8% του ΑΕΠ, τη στιγμή που στο μέσο όρο των χωρών της ΕΕ βρίσκεται στο 15% περίπου, με στόχο να φτάσει στο 20%.
Έχει δημιουργηθεί δε η διαχρονική εικόνα στον Έλληνα, και για αυτό το μεγαλύτερο μέρος ευθύνης φέρει η Αριστερά, ότι η επιχειρηματικότητα και μεταποιητική βιομηχανία γεννούν την φτώχεια και καταστροφή και το κράτος την ευημερία. Ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι η επιχειρηματικότητα και η μεταποιητική βιομηχανία αλλά η αλληλεπίδραση των πολιτικών και των οικονομικών θεσμών που γεννάει τη φτώχεια ή την ευημερία. Τα σημερινό μοντέλο θεσμών έχει τις ρίζες του στο κυρίαρχο Αριστερό παρελθόν εδώ και σαράντα χρόνια τώρα πια, επειδή, όταν μια κοινωνία οργανώνεται με ένα συγκεκριμένο τρόπο, αυτός τείνει να διαιωνίζεται. Και μολονότι το ατομικό ταλέντο είναι σημαντικό σε κάθε επίπεδο της κοινωνίας, δεν υπάρχει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο προκειμένου το ταλέντο να μετασχηματιστεί σε θετική δύναμη. Και πώς θα αλλάξει η αλληλεπίδραση των πολιτικών και των οικονομικών θεσμών όταν από την Αριστερά ακόμα και η λέξη ταλέντο ή η αριστεία χλευάζεται!

read more

Γράψου στη λίστα φίλων!

Ακολουθήστε μας