Οι πρόσφατες εκλογές στην Ισπανία αλλά και οι προεκλογικές εξελίξεις στη Γερμανία φαίνεται ότι οριστικοποιούν το, λεγόμενο, pasokification της Κεντροαριστεράς: Τα Σοσιαλδημοκρατικά κόμματα που παραδοσιακά κυριαρχούσαν στον χώρο αριστερά του Κέντρου συρρικνώνονται – αν δεν εξαφανίζονται. Τη θέση τους διεκδικούν άλλα Αριστερά κόμματα, κυρίως της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, όπως στην Ελλάδα και την Ισπανία, ή των «Οικολόγων» – Πρασίνων, όπως στην Γερμανία ή το Βέλγιο.

 

Προσωπικά θεωρώ ότι η υποκατάσταση των Σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων από τους Ριζοσπάστες Αριστερούς ή τους Πράσινους ούτε μπορεί ούτε πρέπει να ολοκληρωθεί. Oύτε η Ριζοσπαστική Αριστερά ούτε οι Πράσινοι είναι κόμματα προορισμένα από την ίδρυσή τους να κυβερνήσουν. Το DNA τους είναι αντιδραστικό-επαναστατικό. Η πολιτική τους ατζέντα στην ουσία εκφράζει ένα μικρό μόνο μέρος της κοινωνίας. Δεν έχουν να προτείνουν ρεαλιστικές λύσεις στα προβλήματα των σημερινών κοινωνιών, παρά μόνο ευχολόγια και ουτοπικές εικόνες. Η επαφή τους με την εξουσία μόνο κακό μπορεί να κάνει τόσο στην κοινωνία όσο και στα ίδια – όπως άλλωστε διαπίστωσαν τόσο οι Έλληνες με τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και οι Ισπανοί με το Podemos. Αναπόφευκτα πιστεύω ότι το ίδιο θα συμβεί και με τους Πράσινους οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη – αν υποθέσουμε ότι θα μπορέσουν να πείσουν τους ψηφοφόρους για τις θέσεις τους σε θέματα δύσκολα γι αυτούς όπως η ασφάλεια, το μεταναστευτικό, ή οι διεθνείς σχέσεις.

 

Και οι Σοσιαλδημοκράτες; Οι Σοσιαλδημοκράτες εδώ και καιρό, ήδη από τα μέσα του 1990, έχουν στερέψει από έμπνευση. Ο «τρίτος δρόμος» των Μπλερ και Κλίντον, που βασικά ακολούθησε και ο «δικός μας» Σημίτης, δεν ήταν τίποτα άλλο από κεντροδεξιά οικονομική πολιτική με λίγο κοινωνικό πασπάλισμα. Όμως, από τη στιγμή που η κεντροδεξιά πέταξε από πάνω της τα «αντικοινωνικά» βαρίδια του παρελθόντος πρόσφερε πλέον πιο πειστική λύση στους ψηφοφόρους: Αφενός, ποιος καλύτερος από αυτήν να διαχειριστεί την «κοινωνική οικονομία», που ούτως ή άλλως δική της ιδέα ήταν ήδη από το 1950; Αφετέρου, ακόμα και στο κοινωνικό μέτωπο, οι ακρότητες των δικαιωματιστών και των ακραίων φιλελεύθερων, που επικράτησαν στον αριστερό τρόπο σκέψης, αποξένωσαν μεγάλες κοινωνικές ομάδες.

 

Κανείς δεν πρέπει να χαίρεται με αυτή την εξέλιξη. Το καθήκον των κεντροαριστερών και των κεντροδεξιών κομμάτων είναι αφενός να προσφέρουν πολιτικές, κυβερνητικές λύσεις και αφετέρου να συγκρατούν τα άκρα τους. Τα Κεντροδεξιά κόμματα το έχουν επιτύχει αυτό σε μεγάλο βαθμό. Η μέθοδός τους είναι απλή, απομάκρυνση και αποξένωση από τα ακροδεξιά, φασιστικά κόμματα, τα οποία έτσι περιθωριοποιούνται (όπως, για παράδειγμα, συμβαίνει σε Ισπανία, Γερμανία και Ελλάδα). Τα Κεντροαριστερά κόμματα; Εκεί υπάρχει εμφανώς πρόβλημα: Καθώς καταρρέουν, υποκαθίστανται από τα άκρα τους. Δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι τα κόμματα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, τα Κομμουνιστικά κόμματα και οι Πράσινοι είναι σύμφωνα με το DNA τους ακραία αριστερά κόμματα. Τυχόν επικράτησή τους αριστερά του κέντρου θα σήμαινε ότι τα άκρα κέρδισαν.

 

Τι πρέπει να γίνει; Ιδέα δεν έχω, άλλωστε κάθε ιδεολογική «πολυκατοικία» έχει τα δικά της προβλήματα, και οι κεντροδεξιοί οφείλουν να κοιτάξουν «τα του οίκου τους». Αν έπρεπε να πω κάτι θα σκεφτόμουν ότι τα Σοσιαλδημοκρατικά κόμματα θα έπρεπε να βγουν από την μαρξιστική βασικά λογική που εξακολουθεί να τα ταλαιπωρεί (κανείς δεν ξεχνά τον «σοσιαλισμό» της δεκαετίας του 1980), να σταματήσουν να «δανείζονται» οικονομικά μοντέλα από την κεντροδεξιά, και έτσι να (επανα)διαμορφώσουν δική τους ταυτότητα, πιο ελκυστική και πιο πειστική. Αδυνατώ να πιστέψω ότι οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι πείθονται πράγματι από τον ΣΥΡΙΖΑ, το Podemos και τους Πράσινους. Θεωρώ ότι αναγκαστικά μένουν εκεί και τα ψηφίζουν, επειδή δεν έχουν λύσεις. Όμως, αν κάτι μας έχει διδάξει η Ιστορία, αυτό είναι ότι η Φύση απεχθάνεται τα κενά – όμως, πολλές φορές, με πολύ σημαντικό κόστος.

Σχετικά Άρθρα

Πως μια ατεκμηρίωτη έρευνα, μια ερευνήτρια στο Γκέτεμποργκ, και το Inside Story θέλουν να μας πείσουν ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα πάει «με την όπισθεν»

Πως μια ατεκμηρίωτη έρευνα, μια ερευνήτρια στο Γκέτεμποργκ, και το Inside Story θέλουν να μας πείσουν ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα πάει «με την όπισθεν»

Διάβασα με περιέργεια το άρθρο του Inside Story, «Με την όπισθεν η δημοκρατία στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της πανδημίας». Σε αυτό η δημοσιογράφος αναρωτιέται αν «μπορεί να ανταποκριθεί η χώρα αποτελεσματικά στην κρίση του κορονοϊού χωρίς να υπονομεύσει την ελευθερία των πολιτών, τα δημοκρατικά κεκτημένα και τα ανθρώπινα δικαιώματα», και μας πληροφορεί ότι «ένα σουηδικό ερευνητικό ινστιτούτο την κατέταξε στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης». Παραξενεύτηκα, είναι η αλήθεια. Από όσο έχω ο ίδιος δει και ζήσει, τα μέτρα στην Ελλάδα δεν διέφεραν σε τίποτα από εκείνα των υπόλοιπων Ευρωπαίων. Γιατί, επομένως, στον χάρτη παρουσιαζόμαστε εμείς μωβ και οι Γερμανοί πράσινοι;

read more
Δύο σκέψεις με αφορμή «Το Ελληνικό Όνειρο» του Στάθη Καλύβα…ώστε η «προσευχή του στο μέλλον» να εισακουστεί

Δύο σκέψεις με αφορμή «Το Ελληνικό Όνειρο» του Στάθη Καλύβα
…ώστε η «προσευχή του στο μέλλον» να εισακουστεί

Τα τελευταία χρόνια ένα νέο αφήγημα για την Ελλάδα αναπτύσσεται, που θα ονόμαζα το «αφήγημα της κανονικότητας». Είναι ένα αφήγημα αντίθετο με την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, δηλαδή μιας χώρας-παρωδίας της Δύσης, μιας καθυστερημένης και οπισθοδρομικής Ελλάδας, χτυπημένης από τη μοίρα της και έρμαιο των κακών ξένων που διαρκώς συνωμοτούν εναντίον της. Το νέο αφήγημα λέει ότι η Ελλάδα δεν είναι καθόλου διαφορετική από μια συνηθισμένη δυτική χώρα. Η Ελλάδα είναι πλήρως ενταγμένη στα ιδεολογικά ρεύματα και τα προβλήματα της εποχής και της γειτονιάς της. Σήμερα, 200 χρόνια από τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας, μπορεί να κοιτά υπερήφανα όλα όσα, καθόλου ευκαταφρόνητα και αυτονόητα, πέτυχε. Το νέο αφήγημα νομίζω ότι ξεκίνησε με τα «Κακομαθημένα Παιδιά της Ιστορίας» του Κωστή το 2013 και συνεχίστηκε με τα «Καταστροφές και θρίαμβοι» του Καλύβα το 2015, το «Ελλάδα: Μια Χώρα Παραδόξως Νεωτερική» του Βούλγαρη το 2019, το «Ελλάδα: Βιογραφία ενός Σύγχρονου Έθνους» του Μπίτον το 2020, και ακόμα πιο πρόσφατα συνοψίζεται με εύληπτο και απλό τρόπο στο «Το Ελληνικό Όνειρο» που εκδόθηκε μόλις πριν λίγους μήνες, με συγγραφέα πάλι τον Καλύβα.

read more

Γράψου στη λίστα φίλων!

Ακολουθήστε μας