Περί τα μέσα του 18ου αιώνα (±1760) ξεκίνησαν να φαίνονται τα πρώτα σημάδια μία αλλαγής, η οποία, το 19ο αιώνα, έμελλε να αλλάξει συθέμελα τις τεχνικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προδιαγραφές αυτού που ονομάζουμε ‘ανθρώπινος πολιτισμός’. Ήταν οι απαρχές της βιομηχανικής επανάστασης. Εκείνη την εποχή, μαζί με την ατμομηχανή, το σιδηρόδρομο, τον τηλέγραφο και τον ηλεκτρισμό έφτασε στην πόρτα των τότε κοινωνιών ένα πλήρες πακέτο που αφορούσε νέες υποδομές, νέα μέσα παραγωγής, νέες διαδικασίες, νέες νόρμες, νέες ευκαιρίες και -σαφώς- νέα προβλήματα. Ο αποστολέας άγνωστος και ο παραλήπτης απροσδιόριστος. ‘To whom it may concern‘ θα μπορούσε να γράφει η συνοδευτική επιστολή.

Κάποιοι τότε επέλεξαν να απορρίψουν τη νέα πραγματικότητα και να οχυρωθούν πίσω από αφηγήματα που ήξεραν καλά. Κάποιοι άλλοι ωστόσο διέγνωσαν σε αυτό το πακέτο κάποια αξία. Διέγνωσαν τα πρώτα σημάδια μίας εξέλιξης και μπήκαν στον κόπο να κατανοήσουν τί σήμαινε αυτό  για τη νέα τεχνοοικονομική πραγματικότητα. Πρωτοπόροι αυτής της ερευνητικής και εξελικτικής διαδικασίας υπήρξαν ο Μαρξ και μετέπειτα ο Λένιν. Ήταν εκείνοι που επιχείρησαν να κατανοήσουν πώς αυτή η αλλαγή στο τεχνολογικό πρότυπο επηρέαζε την πολιτική, την οικονομία, την κοινωνία, τις ανθρώπινες σχέσεις και τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς. Και κυριάρχησαν. Με φθίνουσα μετέπειτα πορεία, αλλά σαφώς κυριάρχησαν.

Στον 21ο αιώνα ο κύκλος της εξέλιξης δείχνει να επαναλαμβάνεται. Μόνο που τη θέση της ατμομηχανής, του σιδηρόδρομου του τηλέγραφου και του ηλεκτρισμού, έχουν πάρει τα δεδομένα, οι αλγόριθμοι και οι ψηφιακές υποδομές  (όπως πχ τα δίκτυα 5g). Σε αυτόν το νέο κύκλο οι φιλελεύθερες ιδέες φαίνεται να προσαρμόζονται καλύτερα. Με εξαίρεση ζητήματα όπως η διαχείριση της πληροφορίας και ο έλεγχος των υποδομών που προσλαμβάνουν και μία διάσταση ως ‘Κοινά’, εννοιολογική εξέλιξη ιδιαίτερης προστιθέμενης αξίας και με σαφείς φιλελεύθερες αναγνώσεις, οι έχοντες το Κεφάλαιο ανά χείρας φαίνεται να μη θέλουν να το αφήσουν στο ράφι ή έστω να δώσουν νέο νόημα στο περιεχόμενό του. Καθώς ωστόσο η ιστορία επαναλαμβάνεται, το μόνο βέβαιο είναι πως αυτοί που θα επιλέξουν να ανέβουν στο τρένο της πληροφοριακής επανάστασης και να προσαρμοστούν στις εξελίξεις, το δίχως άλλο, θα έχουν μία ευκαιρία προόδου, αυτάρκειας και ευημερίας.

Η χώρα μας, το τελευταίο διάστημα με τα μύρια όσα προβλήματα και τις εν εξελίξει υγειονομικές, κοινωνικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, δείχνει να αντιλαμβάνεται πως η μόνη επιλογή που έχει, είναι να ανέβει στο τρένο. Στην πράξη αυτό σηματοδοτείται με μία σειρά από ενέργειες, αναπτύξεις και στρατηγικές επιλογές. Αφενός είμαστε μάρτυρες μίας πρωτόγνωρης ανάπτυξης του ψηφιακού κράτους που προϋποθέτει διάθεση για αξιοποίηση των νέων εργαλείων και ριζική αναδιοργάνωση, επιλογές καθόλου αυτονόητες,  αφετέρου με έκπληξη βλέπουμε επενδύσεις στρατηγικής σημασίας (Pfizer, Microsoftκαι πολλές άλλες μικρότερου εκτοπίσματος αλλά μείζονος σημασίας). Με άλλα λόγια φαίνεται η χώρα μας σήμερα να διαβάζει πιο εμπεριστατωμένα τις επενέργειες που σηματοδοτεί η πληροφοριακή επανάσταση στο επίπεδο της οικονομίας, της εργασίας, της κοινωνίας, της ατομικής ελευθερίας και των διεθνών σχέσεων.  Υπό αυτό το πρίσμα η εγκατάσταση των τριών data centers στην Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς μία επένδυση που θα φέρει δουλειές. Αποτελεί πυλώνα γεωπολιτικής ισχύος, καθώς η φυσική παρουσία των δεδομένων επιγεννά δυνατότητα ελέγχου, δύναμη και έλξη. Και όλα αυτά σε διάταξη  ενάρετου κύκλου που δύναται να επαναλαμβάνεται καθόλη τη διάρκεια ισχύος του αναδυόμενου τεχνοοικονομικού παραδείγματος.

Όπως όμως και στον προηγούμενο τεχνοοικοινομικό κύκλο, έτσι και τώρα, κάποιες δυνάμεις, όχι απλά αρνούνται να μπουν στον κόπο να τον μελετήσουν και να προσαρμόσουν έστω το αφήγημα που οι ίδιοι ξέρουν πάνω σε αυτόν, αλλά  απορρίπτουν την ίδια την ύπαρξή του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι πρόσφατες καταλήψεις στα σχολεία. Όχι οι καταλήψεις αυτές καθ’εαυτές  αλλά η ιδεολογική στήριξη που δόθηκε σε αυτές από όργανα όπως η ΟΛΜΕ. Αξίζει κανείς να μελετήσει τη σχετική ανακοίνωση.  Καμία διάθεση προσαρμογής, καμία προσπάθεια εμβάθυνσης ή επαναπροσδιορισμού νοήματος.

Μία συνοδευτική επιστολή που σίγουρα δεν ενδιαφέρει το σύγχρονο κόσμο.

Σχετικά Άρθρα

Τεχνητή Νοημοσύνη: Ανάγκη για Εθνική Στρατηγική ως Άσκηση Προσαρμογής

Τεχνητή Νοημοσύνη: Ανάγκη για Εθνική Στρατηγική ως Άσκηση Προσαρμογής

Μεγάλη η συζήτηση στις μέρες μας για τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία, στις ανθρώπινες σχέσεις, στα ατομικά δικαιώματα, στην ίδια την ύπαρξη – μια πρώτη γεύση μας έδωσε άλλωστε και το κείμενο το Ηλία Διάκου, εδώ στο Επί Δεξιά. Αναμφίβολα βρισκόμαστε ενώπιον δομικών αλλαγών, δε χωρεί αμφιβολία. Σχεδιάζουμε τις υποδομές των επόμενων 50 ετών. Αστοχίες στην αρχιτεκτονική του υπό διαμόρφωση συστήματος θα σημάνουν ευρύτερες παρεκκλίσεις επί παντός του επιστητού. Αυτό από μόνο του είναι αρκετό για να καταδείξει το μέγεθος της πρόκλησης. Ενδιαφέροντες καιροί, το δίχως άλλο. Μέσα σε αυτήν την αλλαγή, υπάρχει μία μεταβλητή που θα κρίνει πολλά. Ποια είναι αυτή; Η ικανότητα και ο βαθμός προσαρμογής στα νέα δεδομένα που επιφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Σε ποιο βαθμό οι άνθρωποι, οι κοινωνίες, οι ιδεολογίες, είναι ικανοί να προσαρμοστούν σε μία κατάσταση, που πιθανώς να σημάνει και την αρχή της μετεξέλιξης του ανθρώπινου είδους, όπως ακριβώς έγινε και πριν 70.000 χρόνια με την επικράτηση των Sapiens;

read more
Απ’ ό,τι φαίνεται η δημοκρατία και απειλείται και εκβιάζεται

Απ’ ό,τι φαίνεται η δημοκρατία και απειλείται και εκβιάζεται

Τη στιγμή που απειλείται η εθνική κυριαρχία και τα δικαιώματα της χώρας, που μαζί με τις εθνικές, αναμένεται εξαιτίας των μέτρων για την καταπολέμηση της πανδημίας να βιώσει μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις στην ιστορία της, ακολουθουμένη από μια εξίσου σοβαρή οικονομική κρίση, στη δημοσιότητα έχουν επικρατήσει η υπόθεση ενός κατηγορούμενου ως παιδεραστή και η απεργία πείνας ενός καταδικασμένου κατά συρροή δολοφόνου και τρομοκράτη.
Αυτό δείχνει δυο πράγματα. Αφενός την και ιδεολογική κατάρρευση της αριστεράς και αφετέρου, με την ανοχή ή και «βόλεμα» της κεντροδεξιάς, την επικράτηση κάθε φορά της αριστερής ατζέντας. Έχουμε πραγματικά καταλάβει με τι κάθε φορά συμβιβαζόμαστε, σε τι κατάντια μας έχει οδηγήσει αυτό αλλά και τι κινδύνους εγκυμονεί;

read more
Metoo στην Ελλάδα: Η επόμενη μέρα

Metoo στην Ελλάδα: Η επόμενη μέρα

Η χιονοστιβάδα των καταγγελιών στο χώρο του ελληνικού θεάτρου, θα έλεγα καλλιτεχνικού χώρου, αφού προβλέπεται να εμφανιστεί σωρεία νέων καταγγελιών, είναι από μόνο του ένα σοκαριστικό γεγονός. Πόσα νέα παιδιά με ταλέντο απευθύνονται σε εγνωσμένης αξίας καλλιτέχνες και εναποθέτουν τις ελπίδες τους στα χέρια τους, με αποτέλεσμα, είτε να φεύγουν τρέχοντας από το επάγγελμα, προκειμένου να διαχειριστούν το τραύμα τους, είτε να παραμείνουν, ελπίζοντας ότι θα ανακάμψουν και ότι η κόλαση που πέρασαν, τουλάχιστον κάτι απέδωσε. Αυτό, το τελευταίο, είναι και ο ορισμός της αλλοτρίωσης που επιφέρει σε έναν άνθρωπο η βία.
Εάν όμως είχαμε ως χώρα νομικές και δεοντολογικές δικλείδες, θα απέτρεπαν ένα τέρας, που ενδύεται το σκηνοθέτη ή το συνθέτη ή το διανοούμενο από το να καλέσει ή, αντίστοιχα, ένα νέο παιδί από το να σπεύσει στο σπίτι του πρώτου, επειδή δήθεν θέλει να του κάνει εκτάκτως audition;

read more

Γράψου στη λίστα φίλων!

Ακολουθήστε μας