Περί τα μέσα του 18ου αιώνα (±1760) ξεκίνησαν να φαίνονται τα πρώτα σημάδια μία αλλαγής, η οποία, το 19ο αιώνα, έμελλε να αλλάξει συθέμελα τις τεχνικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προδιαγραφές αυτού που ονομάζουμε ‘ανθρώπινος πολιτισμός’. Ήταν οι απαρχές της βιομηχανικής επανάστασης. Εκείνη την εποχή, μαζί με την ατμομηχανή, το σιδηρόδρομο, τον τηλέγραφο και τον ηλεκτρισμό έφτασε στην πόρτα των τότε κοινωνιών ένα πλήρες πακέτο που αφορούσε νέες υποδομές, νέα μέσα παραγωγής, νέες διαδικασίες, νέες νόρμες, νέες ευκαιρίες και -σαφώς- νέα προβλήματα. Ο αποστολέας άγνωστος και ο παραλήπτης απροσδιόριστος. ‘To whom it may concern‘ θα μπορούσε να γράφει η συνοδευτική επιστολή.

Κάποιοι τότε επέλεξαν να απορρίψουν τη νέα πραγματικότητα και να οχυρωθούν πίσω από αφηγήματα που ήξεραν καλά. Κάποιοι άλλοι ωστόσο διέγνωσαν σε αυτό το πακέτο κάποια αξία. Διέγνωσαν τα πρώτα σημάδια μίας εξέλιξης και μπήκαν στον κόπο να κατανοήσουν τί σήμαινε αυτό  για τη νέα τεχνοοικονομική πραγματικότητα. Πρωτοπόροι αυτής της ερευνητικής και εξελικτικής διαδικασίας υπήρξαν ο Μαρξ και μετέπειτα ο Λένιν. Ήταν εκείνοι που επιχείρησαν να κατανοήσουν πώς αυτή η αλλαγή στο τεχνολογικό πρότυπο επηρέαζε την πολιτική, την οικονομία, την κοινωνία, τις ανθρώπινες σχέσεις και τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς. Και κυριάρχησαν. Με φθίνουσα μετέπειτα πορεία, αλλά σαφώς κυριάρχησαν.

Στον 21ο αιώνα ο κύκλος της εξέλιξης δείχνει να επαναλαμβάνεται. Μόνο που τη θέση της ατμομηχανής, του σιδηρόδρομου του τηλέγραφου και του ηλεκτρισμού, έχουν πάρει τα δεδομένα, οι αλγόριθμοι και οι ψηφιακές υποδομές  (όπως πχ τα δίκτυα 5g). Σε αυτόν το νέο κύκλο οι φιλελεύθερες ιδέες φαίνεται να προσαρμόζονται καλύτερα. Με εξαίρεση ζητήματα όπως η διαχείριση της πληροφορίας και ο έλεγχος των υποδομών που προσλαμβάνουν και μία διάσταση ως ‘Κοινά’, εννοιολογική εξέλιξη ιδιαίτερης προστιθέμενης αξίας και με σαφείς φιλελεύθερες αναγνώσεις, οι έχοντες το Κεφάλαιο ανά χείρας φαίνεται να μη θέλουν να το αφήσουν στο ράφι ή έστω να δώσουν νέο νόημα στο περιεχόμενό του. Καθώς ωστόσο η ιστορία επαναλαμβάνεται, το μόνο βέβαιο είναι πως αυτοί που θα επιλέξουν να ανέβουν στο τρένο της πληροφοριακής επανάστασης και να προσαρμοστούν στις εξελίξεις, το δίχως άλλο, θα έχουν μία ευκαιρία προόδου, αυτάρκειας και ευημερίας.

Η χώρα μας, το τελευταίο διάστημα με τα μύρια όσα προβλήματα και τις εν εξελίξει υγειονομικές, κοινωνικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, δείχνει να αντιλαμβάνεται πως η μόνη επιλογή που έχει, είναι να ανέβει στο τρένο. Στην πράξη αυτό σηματοδοτείται με μία σειρά από ενέργειες, αναπτύξεις και στρατηγικές επιλογές. Αφενός είμαστε μάρτυρες μίας πρωτόγνωρης ανάπτυξης του ψηφιακού κράτους που προϋποθέτει διάθεση για αξιοποίηση των νέων εργαλείων και ριζική αναδιοργάνωση, επιλογές καθόλου αυτονόητες,  αφετέρου με έκπληξη βλέπουμε επενδύσεις στρατηγικής σημασίας (Pfizer, Microsoftκαι πολλές άλλες μικρότερου εκτοπίσματος αλλά μείζονος σημασίας). Με άλλα λόγια φαίνεται η χώρα μας σήμερα να διαβάζει πιο εμπεριστατωμένα τις επενέργειες που σηματοδοτεί η πληροφοριακή επανάσταση στο επίπεδο της οικονομίας, της εργασίας, της κοινωνίας, της ατομικής ελευθερίας και των διεθνών σχέσεων.  Υπό αυτό το πρίσμα η εγκατάσταση των τριών data centers στην Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς μία επένδυση που θα φέρει δουλειές. Αποτελεί πυλώνα γεωπολιτικής ισχύος, καθώς η φυσική παρουσία των δεδομένων επιγεννά δυνατότητα ελέγχου, δύναμη και έλξη. Και όλα αυτά σε διάταξη  ενάρετου κύκλου που δύναται να επαναλαμβάνεται καθόλη τη διάρκεια ισχύος του αναδυόμενου τεχνοοικονομικού παραδείγματος.

Όπως όμως και στον προηγούμενο τεχνοοικοινομικό κύκλο, έτσι και τώρα, κάποιες δυνάμεις, όχι απλά αρνούνται να μπουν στον κόπο να τον μελετήσουν και να προσαρμόσουν έστω το αφήγημα που οι ίδιοι ξέρουν πάνω σε αυτόν, αλλά  απορρίπτουν την ίδια την ύπαρξή του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι πρόσφατες καταλήψεις στα σχολεία. Όχι οι καταλήψεις αυτές καθ’εαυτές  αλλά η ιδεολογική στήριξη που δόθηκε σε αυτές από όργανα όπως η ΟΛΜΕ. Αξίζει κανείς να μελετήσει τη σχετική ανακοίνωση.  Καμία διάθεση προσαρμογής, καμία προσπάθεια εμβάθυνσης ή επαναπροσδιορισμού νοήματος.

Μία συνοδευτική επιστολή που σίγουρα δεν ενδιαφέρει το σύγχρονο κόσμο.

Σχετικά Άρθρα

Επιβιώνει εκείνος που καταφέρνει να προσαρμοστεί πιο εύκολα

Επιβιώνει εκείνος που καταφέρνει να προσαρμοστεί πιο εύκολα

Η Ελλάδα από χώρα του καφέ, του συνδικαλισμού, των καταλήψεων και του σουβλακιού θα πρέπει να μεταμορφωθεί σε χώρα της καινοτομίας και της παραγωγής. Ο καφές και το σουβλάκι φυσικά και θα συνεχίσουν να υπάρχουν και να στηρίζουν όσο μπορούν το ελληνικό ΑΕΠ. Περιφερειακά, όμως, και μόνο μέσα από τους επιχειρηματίες στο χώρο της εστίασης, τους barista και σεφ που μπορούν να σκεφτούν έξω από το κουτί. Οι καταλήψεις δεν έχουν θέση στην Ελλάδα. Ο συνδικαλισμός, όμως, που έχει, όπως και σε κάθε άλλη χώρα, θα πρέπει να αλλάξει, να γίνει ρεαλιστικός και να προσαρμοστεί στις νέες ανάγκες των εργαζομένων και τις σύγχρονες και εφευρετικές μεθόδους επικοινωνίας. Η καινοτομία δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην τεχνολογία. Υπάρχει και βρίσκεται παντού και κυρίως στον τρόπο που σκεφτόμαστε και προσαρμοζόμαστε στο νέο περιβάλλον για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε. Δεν επιβιώνει ο πιο δυνατός, ούτε και αυτός που κάνει περισσότερο θόρυβο, αλλά εκείνος που καταφέρνει να προσαρμοστεί πιο εύκολα.

read more
Το brain gain δεν μιλά απαραιτήτως ελληνικάΉ γιατί η golden visa και οι «αλλοδαποί συνταξιούχοι» μεταδίδουν το λάθος μήνυμα

Το brain gain δεν μιλά απαραιτήτως ελληνικά
Ή γιατί η golden visa και οι «αλλοδαποί συνταξιούχοι» μεταδίδουν το λάθος μήνυμα

Το πρόβλημα του brain drain, της μαζικής φυγής δηλαδή Ελλήνων επιστημόνων με υψηλά προσόντα στο εξωτερικό, είναι ήδη γνωστό σε όλους: Την περίοδο της κρίσης, δηλαδή από το 2008 μέχρι το 2017, υπολογίζεται ότι έφυγαν από τη χώρα περίπου 500.000 Έλληνες της παραπάνω κατηγορίας. Έτσι χάνει η Ελλάδα και ίσως και ο ίδιος ο άνθρωπος που ενδεχομένως να μην ήθελε να την εγκαταλείψει, και κερδίζει η χώρα υποδοχής – εξού και ο αντίθετος όρος του brain drain, το brain gain για τις χώρες υποδοχής. Καθώς λοιπόν πρόκειται για ένα ήδη γνωστό και εντοπισμένο πρόβλημα, έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες για την επίλυσή του. Ποιό είναι το πρόβλημα; Ότι όλοι θεωρούν αυτονόητο πως οι προσπάθειες της χώρας θα πρέπει να επικεντρωθούν μόνο στον επαναπατρισμό των Ελλήνων επιστημόνων που έφυγαν στο εξωτερικό. Ότι δηλαδή, με άλλα λόγια, το brain gain για την Ελλάδα αναγκαστικά θα προέλθει από τους συμπολίτες μας που ξενιτεύτηκαν χωρίς να θέλουν, από την αναστροφή του brain drain. Γνώμη μου είναι πως αυτή η μονομέρεια είναι λάθος. Τι μπορεί να γίνει γι’ αυτό; Η Ελλάδα να αλλάξει οπτική και από αποκλειστικό θύμα του brain drain να γίνει διεκδικητής του παγκόσμιου brain gain. Με άλλα λόγια, να λάβει μέτρα ώστε αλλοδαποί επιστήμονες να θελήσουν να μετακινηθούν προς την Ελλάδα, να παρέχουν τις υπηρεσίες τους εδώ.

read more
Καταληψίες, πολέμιοι του Διαφωτισμού και της πολιτικής κοινότητας

Καταληψίες, πολέμιοι του Διαφωτισμού και της πολιτικής κοινότητας

Η νεολαία μας προσηλυτίζεται από μπροσούρες κομμουνιστικές, αναρχικές και ακροδεξιές. Η συντριπτική πλειοψηφία όχι μόνο των οπαδών αλλά και των στελεχών του κομμουνισμού και αναρχισμού «γνωρίζουν» την υποτιθέμενη «ιδεολογία» μόνο από μπροσούρες. Έτσι, δεν έχουν μάθει τις περιπλοκές, τις αντιφάσεις, τις γενικότητες, τις αοριστολογίες και τις ουτοπίες των αποτυχημένων θεωριών τους. Προσηλυτίζεται, όμως και από ακροδεξιούς, όχι για την εύρυθμη και σωτήρια για τον πολίτη λειτουργία ενός κράτους αλλά για την αξία της βαρβαρότητας του, για τον Αγών του. Η χώρα μας δεν είναι μόνο πολέμιος του Διαφωτισμού. Στην χώρα μας έχει επικρατήσει ο ακροαριστερός και ακροδεξιός φασισμός που και οι δυο μαζί αποσκοπούν στον αφανισμό της πολιτικής κοινότητας, δηλαδή του αστικού, φιλελεύθερου και δημοκρατικού μας κράτους. Και μόνο όπου δεν υφίσταται πολιτική κοινότητα, αλλά ζούγκλα, δεν υπάρχει τίποτα που να είναι άδικο…

read more

Γράψου στη λίστα φίλων!

Ακολουθήστε μας