Διελκυνστίδα
Τον Δεκέμβριο του 2019 ο κόσμος ήρθε αντιμέτωπος με μία επιδημία στην οποία βρέθηκε απροετοίμαστος τόσο από την έντασή της, όσο εντέλει και από τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Μιλώντας για επιπτώσεις θα πρέπει να δούμε το ποσοστό μείωσης του ΑΕΠ -το 2ο τετράμηνο του 2020- παγκοσμίως σύμφωνα με το ΟΟΣΑ. Μπορείτε να δείτε στο παρακάτω διάγραμμα το ποσοστό μείωσης:

Όπως γίνεται κατανοητό, δεδομένης και της γεωπολιτικής κατάστασης ανά την υφήλιο, αυτή η μείωση θα ρίχνει τη σκιά της για αρκετά χρόνια με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για την ανεργία που πιθανώς θα επακολουθήσει.

Σαν να μην έφταναν οι οικονομικές επιπτώσεις, λόγω της έντασης του ιού αλλά και της άγνοιάς των ειδικών γι’ αυτόν, σε πολλές περιπτώσεις οι πολίτες κρατών γίνανε μάρτυρες περιορισμού αν όχι κατάργησης θεμελιωδών μέχρι τότε ελευθεριών. Αυτό ήταν γεγονός που δημιούργησε κι όχι άδικα, τουλάχιστον ανησυχία.

Πριν προχωρήσουμε όμως στις συνέπειες, αναφορικά με το που βαδίζουμε ως κράτη, οργανισμοί ή κοινωνίες, μετά τον  COVID-19 -αλλά όχι μόνο εξαιτίας αυτού- καλό θα ήταν να δούμε τι έχει συμβεί στην πρώτη εικοσαετία της νέας χιλιετίας για να αποκτήσουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.

Έτος 2000! Αρχή μιας νέας χιλιετίας. Νέα όνειρα για τους πολίτες όλου του κόσμου. Ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον. Αποδείχθηκε όμως ότι όλα αυτά δεν ήταν τίποτε παραπάνω από ευσεβείς πόθοι, καθώς πριν το τέλος της πρώτης δεκαετίας (2007), κυρίως ο Δυτικός κόσμος βίωσε μια μεγάλου μεγέθους οικονομική κρίση -που δεν άφησε ανεπηρέαστο κανένα κράτος- η οποία ξεκίνησε στην Αμερική (με αποκορύφωμα την χρεοκοπία της Lehman Brothers). Από εκεί και πέρα η κρίση μεταδόθηκε αστραπιαία σε ολόκληρο τον κόσμο.

Μία από τις επιπτώσεις ήταν, με ελάχιστες εξαιρέσεις, η επιβράδυνση του ΑΕΠ. Αυτό φαίνεται στο παρακάτω πίνακα και μάλιστα μπορείτε να δείτε ότι σημαντική μείωση υπήρχε σε 2 φάσεις. Η πρώτη την διετία 2008-2009 και η δεύτερη το 2015.

ΑΕΠ

Η μείωση του ΑΕΠ ευλόγως αύξησε την ανεργία. Στο παρακάτω διάγραμμα μπορείτε να δείτε την διακύμανση της ανεργίας σε επιλεγμένες χώρες. Θα παρατηρήσετε ότι με ελάχιστες εξαιρέσεις υπήρξε αύξηση της ανεργίας μετά το 2008 για να φτάσουμε σε περίπου ίδια επίπεδα με το 2007 μόλις το 2019, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ανεργία

Θα πρέπει να τονιστεί σε αυτό το σημείο, ότι στα μεγέθη, ΑΕΠ και Ανεργία παίζουν ρόλο -μικρότερο ή μεγαλύτερο- στη διακύμανσή τους κι άλλοι, πολλοί παράγοντες.

Στο τέλος του 2010, ξεκίνησε η “Αραβική Άνοιξη” η οποία αποσταθεροποίησε μία σειρά κρατών σε μία ευρεία περιοχή της υφηλίου. Να σημειωθεί ότι η “Αραβική Άνοιξη” συνεχίζεται σε διάφορα κράτη (Λιβύη, Συρία για παράδειγμα) όπως επίσης συνεχίζονται και οι επιπτώσεις της.

Η “Αραβική Άνοιξη” είναι υπεύθυνη για πολλά δεινά, περισσότερα από αυτά που οι εμπνευστές της μάλλον υπολόγιζαν ότι θα διορθώσει.

Η “Αραβική Άνοιξη” λοιπόν είναι υπεύθυνη -μεταξύ άλλων παραγόντων- για τις διακυμάνσεις της τιμής των ορυκτών καυσίμων. Είναι κυρίως όμως υπεύθυνη για την αστάθεια σε όλη την MENA περιοχή, η οποία συμπαρασύρει -αυτή τη στιγμή που μιλάμε- σχεδόν όλη την Μεσόγειο, λαμβάνοντας υπόψη τον τουρκικό αναθεωρητισμό και τα νέο-οθωμανικά τους όνειρα. Συνεπεία των πολέμων και της αβεβαιότητος στην περιοχή, ελέω και της τουρκικής επιθετικότητας, κορυφώθηκε και το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης το οποίο κοστίζει σε ανθρώπινες ζωές. Κοστίζει σε ζωές για πολλούς λόγους μόνο που πρωτεύοντα ρόλο παίζει η χυδαία εργαλειοποίηση των μεταναστών από την Τουρκία. Υπάρχει φυσικά και το οικονομικό κόστος στην Ευρώπη ιδιαίτερα στις χώρες πρώτης υποδοχής. Δημιουργώντας σε αρκετές περιπτώσεις και πιθανό πρόβλημα ενσωμάτωσης, αλλά και σταθερότητας-συνοχής του κοινωνικού συνόλου, λόγω των αριθμών των παράνομων μεταναστών που δείχνουν να μην έχουν τέλος.

Φτάνοντας στο 2019 βιώσαμε και συνεχίζουμε τον τρόμο του COVID-19. Ξεκινώντας ο ιός από την Κίνα ο μέσος πολίτης κατανόησε, αφού η οικονομική δραστηριότητα μεταξύ κρατών σιγά-σιγά άρχισε να περιορίζεται δραστικά, το πόσο εξαρτημένος βρίσκεται -και σε σχέση με υλικά αγαθά, πολλές φορές και πρώτης ανάγκης-.

Με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, ο μέσος πολίτης, κατανόησε στην πράξη αυτό που είχε ακούσει για την πεταλούδα που και μόνο στην κίνηση των φτερών της προκαλούσε τυφώνα στην άλλη πλευρά της Γης, η πεταλούδα σε αυτή την περίπτωση είναι ο COVID-19. Θυμήθηκε ότι οι μεγάλες εταιρείες μετακινούνται σε χώρες μακριά από την αρχική τους έδρα, για να μειώσουν τα κόστη τους. Έμαθε πλέον ότι οι εταιρείες κολοσσοί μπορεί να έχουν, και έχουν, μεγαλύτερη οικονομική επιφάνεια και άρα εξουσία από ολόκληρα κράτη (βλ. Apple). Μάλιστα “είδε με τα μάτια του” την διελκυστίνδα μεταξύ κρατών-εταιρειών λόγω του ότι οι τελευταίες προσπαθούν πάντα να ξεπεράσουν το εμπόδιο που ακούει στο όνομα κράτος και κρατικός έλεγχος.  Αντιλήφθηκε ότι στο πλέγμα των διαφόρων πολλών εταιρειών μπορεί να υπάρχουν μερικοί μόνο άνθρωποι. Βίωσε τον περιορισμό ή την απώλεια θεμελιωδών ελευθεριών για την προστασία του ελέω COVID-19.

Κάποιοι μετά από όλα αυτά που αναφέρθηκαν άρχισαν να σκέφτονται το μέλλον τους. Ένα μέλλον που προδιαγράφεται μάλλον ζοφερό καθώς το οικονομικό μοντέλο όπως έχει εξελιχθεί οδηγεί, πιθανώς, στην καλύτερη περίπτωση σε ολιγοπώλια και στην χειρότερη σε μονοπώλια (ακόμα και σε είδη διατροφής…). Ένα μέλλον που οι θέσεις εργασίας θα μειωθούν, τουλάχιστον σε εργασίες που δεν απαιτούν υψηλή εξειδίκευση. Το μέλλον σίγουρα θα είναι διαφορετικό από όσα μέχρι σήμερα θεωρούνταν δεδομένα. Οι άνθρωποι πλέον γνωρίζουν ότι οι θέσεις εργασίας θα μειωθούν, η αυτάρκεια δεν θα είναι δεδομένη κι όλα θα εξαρτώνται από εισαγωγές. Αυτό θα οδηγήσει στην επιστροφή στην “ασφάλεια της Ιστορίας”, δηλαδή σε αυτό που ονομαζόταν “Έθνος – Κράτος”. Τότε που τα κράτη ήταν μεν μέρος ενός ευρύτερου συνόλου αλλά είχαν δε αυξημένη αυτάρκεια, αυτονομία και βασικά κυριαρχία.

Σχετικά Άρθρα

Πως μια ατεκμηρίωτη έρευνα, μια ερευνήτρια στο Γκέτεμποργκ, και το Inside Story θέλουν να μας πείσουν ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα πάει «με την όπισθεν»

Πως μια ατεκμηρίωτη έρευνα, μια ερευνήτρια στο Γκέτεμποργκ, και το Inside Story θέλουν να μας πείσουν ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα πάει «με την όπισθεν»

Διάβασα με περιέργεια το άρθρο του Inside Story, «Με την όπισθεν η δημοκρατία στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της πανδημίας». Σε αυτό η δημοσιογράφος αναρωτιέται αν «μπορεί να ανταποκριθεί η χώρα αποτελεσματικά στην κρίση του κορονοϊού χωρίς να υπονομεύσει την ελευθερία των πολιτών, τα δημοκρατικά κεκτημένα και τα ανθρώπινα δικαιώματα», και μας πληροφορεί ότι «ένα σουηδικό ερευνητικό ινστιτούτο την κατέταξε στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης». Παραξενεύτηκα, είναι η αλήθεια. Από όσο έχω ο ίδιος δει και ζήσει, τα μέτρα στην Ελλάδα δεν διέφεραν σε τίποτα από εκείνα των υπόλοιπων Ευρωπαίων. Γιατί, επομένως, στον χάρτη παρουσιαζόμαστε εμείς μωβ και οι Γερμανοί πράσινοι;

read more
Αυθυποβολή, νευρώσεις και διαστροφές

Αυθυποβολή, νευρώσεις και διαστροφές

Από την άλλη, ο Francis Fukuyama ισχυρίζεται πως η εθνική κουλτούρα κάθε λαού ασκεί διακριτική αλλά πολύ αποφασιστική επιρροή στο μέγεθος των εταιρειών. Και εμείς δεν έχουμε να επιδείξουμε παρά μόνο οικογενειακές, στο σύνολο τους, επιχειρήσεις, με έντονα στοιχεία εσωστρέφειας και διαχρονική τους αδυναμία την απαλλαγή της σχέσης τους με και από το κράτος. Ακόμη και αυτές που θεωρούνται μεγάλες, για τα ελληνικά δεδομένα, αποτελούν μεσαίες ή μικρές σε σύγκριση με τις αντίστοιχες της παγκόσμιας αγοράς. Η δε μεταποιητική βιομηχανία περιορίζεται, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, στους κλάδους της κλωστοϋφαντουργίας, μεταλλουργίας, ορυκτέλαιων πετρελαίου, φαρμάκου, χαλυβουργίας και τροφίμων και ποτών. Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ, στο σύνολο της η συμβολή της βρίσκεται περίπου στο 8% του ΑΕΠ, τη στιγμή που στο μέσο όρο των χωρών της ΕΕ βρίσκεται στο 15% περίπου, με στόχο να φτάσει στο 20%.
Έχει δημιουργηθεί δε η διαχρονική εικόνα στον Έλληνα, και για αυτό το μεγαλύτερο μέρος ευθύνης φέρει η Αριστερά, ότι η επιχειρηματικότητα και μεταποιητική βιομηχανία γεννούν την φτώχεια και καταστροφή και το κράτος την ευημερία. Ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι η επιχειρηματικότητα και η μεταποιητική βιομηχανία αλλά η αλληλεπίδραση των πολιτικών και των οικονομικών θεσμών που γεννάει τη φτώχεια ή την ευημερία. Τα σημερινό μοντέλο θεσμών έχει τις ρίζες του στο κυρίαρχο Αριστερό παρελθόν εδώ και σαράντα χρόνια τώρα πια, επειδή, όταν μια κοινωνία οργανώνεται με ένα συγκεκριμένο τρόπο, αυτός τείνει να διαιωνίζεται. Και μολονότι το ατομικό ταλέντο είναι σημαντικό σε κάθε επίπεδο της κοινωνίας, δεν υπάρχει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο προκειμένου το ταλέντο να μετασχηματιστεί σε θετική δύναμη. Και πώς θα αλλάξει η αλληλεπίδραση των πολιτικών και των οικονομικών θεσμών όταν από την Αριστερά ακόμα και η λέξη ταλέντο ή η αριστεία χλευάζεται!

read more
Η επιστήμη έκανε το χρέος της, τώρα η σειρά σου!

Η επιστήμη έκανε το χρέος της, τώρα η σειρά σου!

Όπως σε τόσες άλλες εκφάνσεις της ελληνικής κοινωνίας και πολιτικής ζωής, οι «μάγκες» και τα «γατόνια» που δεν υπακούν τους νόμους και τους κοινωνικούς κανόνες, που δε γνωρίζουν πώς να διαβιούν μέσα σε ένα κοινωνικό σύνολο, οι αντικοινωνικοί αυτοί τύποι (κι ας είναι κάθε βράδυ έξω και τα σπάνε), αυτή τη φορά έχουν γίνει επικίνδυνοι για την υγεία του διπλανού τους (στην κυριολεξία) και για την ελευθερία του διπλανού τους. Είναι εκείνοι που σου κλέβουν τη δυνατότητα να ζεις ως ελεύθερος γιατί οδηγούν την κοινωνία σε πλήρη παροπλισμό, σε πλήρες πάγωμα ελευθεριών και δικαιωμάτων σου. Που σου ρουφάνε τον αέρα που αναπνέεις.
Οι εμβολιασμένοι πολίτες έχουν αδιαμφισβήτητα και αδιαπραγμάτευτα δικαιώματα. Τα δικαιώματα των συνεπών πολιτών που εμβολιάσθηκαν, αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή τον κίνδυνο να υποχωρήσουν έναντι του πλήθους των, από πεποίθηση, μη εμβολιασμένων, κι έτσι όλη η συζήτηση κινείται γυρω από λάθος άξονα. Αντί να συζητάμε για τα δικαίωματα, τάχα, των μη εμβολιασμένων, πρέπει αντιθέτως, να περιφρουρήσουμε και να διαφυλάξουμε τα δικαιώματα του εμβολιασμένου πληθυσμού μας. Ας το δούμε πιο αναλυτικά:

read more

Γράψου στη λίστα φίλων!

Ακολουθήστε μας